Wdżar to szczyt o wysokości 767 metrów, który leży dokładnie na pograniczu Pienin i Gorców w Kluszkowcach. Góra ta przez lata była eksploatowana jako kamieniołom andezytu – wulkanicznej skały, z której budowano drogi i domy w okolicy. Dziś nieczynne wyrobiska przekształcono w atrakcyjne szlaki turystyczne, a całe wzniesienie stało się miejscem, gdzie można aktywnie spędzić czas zarówno latem, jak i zimą.
Co ciekawe, Wdżar budzi kontrowersje wśród geografów – jedni zaliczają go do Pienin, inni do Gorców. Dla turystów ta klasyfikacja nie ma większego znaczenia, bo widoki ze szczytu są tak rozległe, że obejmują oba te pasma, a do tego Tatry, Jezioro Czorsztyńskie, Kotlinę Nowotarską i Beskid Żywiecki.
- zapierające dech w piersiach widoki
- historyczne wyrobiska kamieniołomu
- całoroczny wyciąg krzesełkowy
- letni tor saneczkowy
- Joy Ride Bike Park dla rowerzystów
Wąwóz Papieski i ścieżka przez kamieniołom
Najpopularniejszy sposób wejścia na Wdżar prowadzi od strony północnej przez tzw. Wąwóz Papieski. To krótka, ale ciekawa trasa, która przebiega w dużej części pod wyciągiem krzesełkowym. Ścieżka wiedzie przez dawny kamieniołom, gdzie zamontowano łańcuchy ułatwiające przejście – nie są konieczne, ale dodają wyprawie charakteru.
Spacer zajmuje około 30 minut i wyprowadza na duże wypłaszczenie pod szczytem. Stamtąd rozpościera się pierwszy punkt widokowy z panoramą na Kluszkowce, Jezioro Czorsztyńskie i Tatry widoczne na horyzoncie. Warto zatrzymać się tu na chwilę, zanim pójdzie się dalej na południową stronę góry, skąd widać Pieniny.
Na szczycie czeka platforma widokowa z tablicą pomocną w rozpoznawaniu poszczególnych tatrzańskich szczytów. Nieco dalej stoi ławeczka zakochanych oraz stalowa figurka Smoka Gorczańskiego – nawiązanie do lokalnej legendy.
Wdżar to jedno z pierwszych miejsc w Polsce, gdzie pionierzy paralotniarstwa wykonywali swoje loty. W 1977 roku ustanowiono tu rekord wzniesienia nad poziom startu.
Kolejka krzesełkowa przez cały rok
Nie każdy ma ochotę na spacer po kamieniołomie, nawet jeśli trwa tylko pół godziny. Dla takich osób działa całoroczny wyciąg krzesełkowy, który zawozi turystów bezpośrednio na szczyt. To wygodna opcja, szczególnie dla rodzin z małymi dziećmi czy osób starszych.
Wyciąg startuje z dolnej stacji przy ulicy Kamieniarskiej, gdzie znajduje się parking. Z fotela kolejki widać okolicę z zupełnie innej perspektywy – choć osobom z lękiem wysokości może to nie odpowiadać. Warto pamiętać, że można połączyć obie opcje: wjechać kolejką, a zejść pieszo ścieżką przyrodniczą.
Letni tor saneczkowy i bike park
Wdżar to nie tylko widoki i spacery. Na szczycie znajduje się Joy Ride Bike Park dla miłośników kolarstwa grawitacyjnego i enduro. Trasy rowerowe downhill prowadzą ze szczytu w dół, a różnorodność tras zadowoli zarówno początkujących, jak i zaawansowanych rowerzystów.
Kolejna atrakcja to letni tor saneczkowy o długości 1000 metrów ze średnim nachyleniem 12%. Zjazd może osiągać prędkość do 35 km/h, co daje sporą dawkę adrenaliny. To świetna opcja dla tych, którzy po spokojnym spacerze na szczyt chcą czegoś bardziej dynamicznego.
Zimą z kolei działają trasy narciarskie ośrodka Czorsztyn-Ski. Stoki są sztucznie dośnieżane i oświetlone, więc można jeździć nawet późnym wieczorem. Trasy o różnym stopniu trudności obsługuje pięć armatek śnieżnych i dwa ratraki.
Geologiczne osobliwości i rzadkie rośliny
Wdżar często nazywany jest wygasłym wulkanem – choć nie ma na to naukowych dowodów. Legenda wzięła się z obecności andezytu, magmowej skały wulkanicznej nietypowej dla tego regionu. Andezyt wydobywano tu już w XIX wieku, a eksploatację zakończono dopiero w latach 80. XX wieku.
Ta wyjątkowa budowa geologiczna przyciąga naukowców od ponad stu lat. Na Wdżarze znajduje się jedyne w Polsce stanowisko rozrzutki brunatnej, zwanej też paprocią alpejską. Roślina ta rośnie wyłącznie na podłożu andezytowym, co czyni to miejsce botanicznym unikatem.
Na stokach góry znajdują się trzy nieczynne kamieniołomy. Jeden z nich, Kamieniołom Snozka po stronie południowej, jest wykorzystywany przez wspinaczy skałkowych.
Park linowy i ścieżka edukacyjna
Oprócz wymienionych atrakcji na Wdżarze działa też park linowy. To dobra opcja dla rodzin z dziećmi, które lubią aktywności na wysokości. Ścieżka edukacyjna prowadzi przez dawne kamieniołomy i przybliża historię geologiczną tego miejsca oraz lokalną florę i faunę.
Warto zwrócić uwagę na anomalie magnetyczne występujące w okolicy – kompas może tu wskazywać nietypowe kierunki, co jest efektem obecności skał wulkanicznych. To ciekawe doświadczenie dla dzieci i dorosłych zainteresowanych zjawiskami przyrodniczymi.
Dla kogo jest Wdżar
To miejsce sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią krótki, łatwy szlak, kolejkę krzesełkową i tor saneczkowy. Miłośnicy widoków znajdą tu panoramy na kilka pasm górskich naraz. Rowerzyści grawitacyjni mają do dyspozycji profesjonalnie przygotowane trasy downhill.
Narciarze przyjeżdżają tu zimą na stoki Czorsztyn-Ski, a paralotniarzom Wdżar oferuje jedno z niewielu oficjalnych miejsc startowych w regionie. Nawet osoby zainteresowane geologią czy botaniką znajdą tu coś dla siebie – rzadkie rośliny i nietypowe skały wulkaniczne.
Wycieczka na Wdżar zajmuje od godziny (jeśli jedzie się kolejką i tylko podziwiać widoki) do kilku godzin, jeśli chce się skorzystać z kilku atrakcji. To dobry pomysł na krótką wyprawę między dłuższymi trasami w Pieninach czy Gorcach.
Praktyczne informacje
Dojazd: Samochodem do Kluszkowiec, parking przy ulicy Kamieniarskiej (dolna stacja wyciągu). Stamtąd pieszo ścieżką przyrodniczą około 30 minut lub kolejką krzesełkową na szczyt.
Wyciąg krzesełkowy: Działa przez cały rok. Szczegółowe godziny otwarcia i ceny biletów najlepiej sprawdzić na stronie Czorsztyn-Ski, ponieważ zmieniają się sezonowo.
Ośrodek narciarski: Zimą działają trasy zjazdowe z oświetleniem i sztucznym naśnieżaniem. Sezon trwa zazwyczaj od grudnia do początku kwietnia, w zależności od warunków pogodowych.
Letni tor saneczkowy i bike park: Dostępne w sezonie letnim. Dokładne ceny i godziny otwarcia na stronie ośrodka lub pod numerem telefonu +48 18 265 02 22.
Kontakt: Czorsztyn-Ski, ul. Kamieniarska 30a, 34-440 Kluszkowce, tel. +48 18 265 02 22, +48 517 824 567, e-mail: [email protected]
Czas zwiedzania: Od 1 godziny (widoki ze szczytu) do pół dnia (z dodatkowymi atrakcjami jak tor saneczkowy czy bike park).